Wzgórza nad Brąswałdem

prowincjuszka

Śnieg padał coraz większymi płatami. Przykrywając świat  białym puchem, wygładzał ostre krawędzie krakowskich ulic, przykrywał łyse gałęzie drzew na Plantach. Marysia z westchnieniem zasunęła firankę. Usiadła przy biurku, w ciepłym kręgu światła lampy i zadumała się nad białą kartką papieru. Tyle uczuć, tyle obrazów, jak przełożyć to na litery tak, by ci, którzy będą czytali zobaczyli to wszystko co ona?
Drzwi otwarły się z trzaskiem , do pokoju wpadła roześmiana, pulchna dziewczyna.
- Marysiu, patrz jaki śnieg, jak pięknie, chodź z nami na spacer! – wołała od progu.
- Nie mogę, muszę napisać list do swoich. Odkładam to już tyle dni…
- Co tam list, kiedy pierwszy śnieg! – przyjaciółka podbiegła do Marysi – Moja kochana, no chodź, zobaczysz jak będzie pysznie.
Marysia tylko poważnie pokręciła głową.
- Śnieg poleży jeszcze całą zimę, a oni tam czekają. Nawet nie wiesz jak czekają na każde moje słowo  – uśmiechnęła się na widok zawiedzionej miny przyjaciółki – Jutro, obiecuję. A teraz biegnij…
Koleżanka z zawodem na jasnej twarzy opuściła izdebkę. Marysia znów usiadła przy biurku, zapatrzyła się w okno. W świetle ulicznych latarni śnieg miał żółtą poświatę. Marysia zmrużyła oczy, przyglądała się kręgom tworzonym wokół światła. Jakiś zbłąkany podmuch wiatru uderzył w niezbyt szczelne okno, przyniósł zapach palonego drzewa, przywiódł na myśl wspomnienie lasu rozgrzanego słońcem, zakurzoną złocistą drogę i wizg jaskółek nad głową.

- Tatku, dokąd tatko jedzie? – mała dziewczynka patrzyła jak ojciec zaprzęga konia do wozu.
- Do Szulców. Chałupę nową stawiają synowi, a co tam? – August obejrzał się na córkę .
- A nic, tylko pan nauczyciel mówił dziś w szkole, żeby w domu po niemiecku mówić. Bo to język nauki. I że jak kto chce się czego nauczyć to musi znać dobrze ten język.
August przeniósł  spojrzenie z córki na żonę, która  akurat wyszła na ganek mrużąc oczy. Milczał, zastanawiał się co powiedzieć.
- Jesteśmy Polakami, Marysiu – usłyszał  spokojny głos żony – I mówimy po polsku. To jest piękna mowa, a  każdy człowiek powinien kochać swój język ojczysty. W tym domu będziemy mówić tylko po polsku i koniec – dodała twardo.
August pogłaskał po policzku stropioną córkę, wskoczył na kozła, cmoknął na konia i pokiwawszy córce końcem bata wyjechał za bramę. Wieczorem, gdy dom pogrążył się we śnie Franciszka obróciła się do męża szeleszcząc krochmaloną pościelą.
- Co tej Marysi po głowie chodzi, August?
- Et. Dzieciak powtarza za nauczycielem – mruknął sennie.
- Mówiłam, że z tej niemieckiej szkoły to nic dobrego nie będzie. Zniemczą nam dzieciaki, nauczą, że własną mową gadać to wstyd. Rodziny się wyprą, wiarę zmienią, wyjadą i zapomną o ziemi ojców… – wzdychała Franciszka.
- Dajże spokój, kobieto. Nauczyciel to jedno, a dom to drugie. Dzieciak mówi co słyszy. Głupie toto, nie odróżnia co dobre co złe. Trza dzieciakowi tłumaczyć i uczyć, że być Polakiem to nie wstyd – zniecierpliwił się August na takie czarnowidztwo.
- I jak wytłumaczysz? Jak? – zaperzyła się Franciszka.
- A zobaczysz jak, a teraz daj spać  – burknął niby groźnie, ale żonę przygarnął, pobrużdżone czoło pocałował.
- Nie martw się, nie damy naszych dzieci na zmarnowanie – powiedział jakoś tak pewnie, że we Franciszce fala troski opadła.
Ranek po ciepłej nocy wstał lekko zamglony, ale już znać było, że dzień będzie upalny i słoneczny. Z kościoła niósł się już dźwięk dzwonów wzywający na poranną mszę. August mrucząc pod nosem znów zaprzęgał konia.
- Marysia! Odziewaj się prędko!  – zawołał, a głos jego poniósł się przez otwarte okno do izby. Dziewczynka wychyliła głowę trzymając w małej dłoni pajdę chleba.
- A co tam tatko potrzebuje?
- Jedz prędko, pojedziesz ze mną, mamy ważną sprawę – wyjaśnił.
- Do Szulców? – ucieszyła się.
- Nie, nie do Szulców. Zobaczysz. Pospiesz się. Musimy z powrotem na drugą mszę zdążyć.
Wybiegła z domu, w pośpiechu przygładzając ciemne warkocze, wskoczyła na wóz.
- Gdzie Franio? I Monika? – zapytał ojciec. Podniosła na niego ciemne, proszące oczy.
- A możemy bez nich? Ten raz? Ja bym chciała choć raz tylko z tatką…
Uśmiechnął się August pod wąsem, zupełnie zawojowany tymi słowami. Cmoknął na konia, wóz się potoczył na drogę.

Marysia z wysokiego kozła spoglądała dumnie na mijane domostwa. Oto ona, mała Marysia Zientarówna jedzie w ważnej sprawie razem z ojcem jak osoba dorosła. Rozglądała się ciekawie dookoła – świat z tej perspektywy wydawał się inny, ładniejszy jakiś i ciekawszy. Minęli czerwony kościół, kiwaniem głową pozdrawiając sąsiadów czekających na mszę.
- A ksiądz co mówił ostatnio? – ocknął się August z zamyślenia.
- Pytał czy znamy ten wierszyk „Kto ty jesteś ? Polak mały!”
- I co ?
- I ja znałam, a Tereska nie. I ksiądz mówił, że ten wiersz to dzieci razem z pierwszym pacierzem powinny znać. I Tereska płakała, bo zła była, że choć raz ja wiem coś, czego ona nie wie. Tatusiu, a co to ? – wóz wjechał na most, stukot końskich kopyt poniósł się echem.
- Jak to co? Jezioro – zdziwił się August, że córka takich oczywistych rzeczy nie.
- Ale jak się to jezioro nazywa? – dociekała dziewczynka, wychylając się ciekawie by jak najwięcej połaci srebrzącej się w słońcu wody zobaczyć – O! Łabędzie! – ucieszyła się.
- Mosąg  się nazywa to jezioro. Uważaj, bo spadniesz.
- A ta rzeka, tatku, to Łyna ?
- Łyna.
- Ksiądz nam opowiadał legendę o Łynie, ale już nie pamiętam jak to dokładnie było…

- A ta wioska to Barkweda? To tu jeździ kolej?
- Barkweda. Tu.
- Jak ja bym chciała zobaczyć taką kolej. My już chyba strasznie daleko od Brąswałdu?
- Jakieś trzy wiorsty.
- To strasznie daleko. A dokąd my skręcamy tatusiu?
- A tu niedaleko, wjedziemy na wzgórze. Coś ci pokażę, ale na razie zamknij oczy – August choć sam milczący, lubił paplanie Marysi i jej wesołą, ciekawą wszystkiego obecność. Franciszka się zżymała, że za wiele córce pozwala, że smarkulę jak kogo dorosłego traktuje, że psuje, że to jego oczko w głowie i chyba miała trochę racji. Teraz uśmiechał się pod wąsem wyobrażając sobie reakcję córki.
- Nie podglądaj! – ostrzegł dziewczynkę widząc, że rozchyla palce. Wóz toczył się jeszcze krótką chwilę aż przystanął.
- Teraz patrz – powiedział.
Marysia opuściła ręce. August patrzył na córkę i widział jak ogromnieją jej oczy, jak usta rozchylają się, a na jej twarz wypływa wyraz bezbrzeżnego zdziwienia, a potem zachwytu.
- Co to, tatku ? – podniosła ku ojcu oczy.
- To Warmia, twoja ojczyzna, Marysiu.
Odwrócił wzrok od córki i sam zapatrzył się na pofałdowane, ścielące się u jego nóg łąki zielone od traw i pola złote od zbóż, kępy drzew z wystającymi, czerwonymi dachami zabudowań, a w oddali  widział zamgloną linię lasu, spomiędzy której błękitem połyskiwało jezioro.

Marysia ocknęła się z zamyślenia nad pustą kartką. Otarła oczy wierzchem dłoni i nabrawszy atramentu zaczęła pisać:

Kocham cię o Warmio, bom warmińskie dziecię,
Piękność twa przewyższa wszystkie obce kraje,
Bo ja ciebie kocham nade wszystko w świecie
Twe modre jeziora, łąki, bory, gaje,
Twoje żyzne pola, co tak pachną chlebem.
I tę dal zamgloną, co się styka z niebem.

Tu mi wszystko miłe, co mnie w krąg otacza,
I ten strumyk leśny, co cichutko gwarzy
I skowronek-śpiewak, co cieszy oracza,
I pobrzęki kosy wesołych kosiarzy
I klepanie kosy, co mnie budzi z rana
I ten zapach gleby, kiedy jest zorana.

Druhny-wiśnie jak przydanki wiosną
I pochodnie głogów, nieba podpalacze,
I te dzikie róże, co na miedzach rosną,
I samotna wierzba, co nad Łyną płacze,
I ten krzyż przydrożny rzeźbiony przez dziadka,
Gdzie przyklęknie czasem dziecięca gromadka.

Nade wszystko kocham poszum nieustanny
Naszych cudnych lasów bez granic i końca,
Kędy wśród jałowców wysokie dziewanny,
Jak złociste świece płoną na cześć słońca,
A w mchach aksamitnych jagódek rubiny
Śmieją się jak słodkie usteczka dziewczyny.

O, ty Warmio moja! Najdroższa ojczyzno!
Tyś mi kołysanki jak matka śpiewała,
Uczyła czcić głowy pokryte siwizną,
Świętą wiarę ojców, mowę zachowała.
Warmio! Ja cię kocham nade wszystko w świecie
Bom twoją jest córką! Bom warmińskie dziecię!
Maria Zientara Malewska

fot. prowincjuszka Warmia
www.krainatrolli.blox.pl

Dodaj do:

Tag: prowincjuszka