Rzeka ta dzieli Pustynię Błędowską na dwie połowy: północną i południową. Na tym terenie Biała Przemsza bardzo silnie wnika w głąb gruntu. Efektem tego zjawiska jest, niekiedy w bardzo upalne lato, prawie całkowity zanik rzeki. Na zachodnim krańcu Pustyni Błędowskiej, od północy, od wsi Chechło, wpada do niej potok zwany Centurią. Biała Przemsza następne kilometry, płynie już na terenie wschodnich rubieży miasta Dąbrowa Górnicza, głównie poprzez mokradła i tereny bagniste. Największym dopływem, który zasila rzekę w wodę na tym odcinku jest Potok Błędowski.

Jednak rzeka Przemsza zanim dopłynie do Błędowa, mija obszar tuż za fabryką papieru, a obok pustyni. Tam gdzie kończy się szlak, od wzniesienia Czubatka do rzeki Białej Przemszy, część wody z rzeki płynie kanałem, który odchodzi od rzeki i wpływa na bagna i rozlewiska, powstałe właśnie dzięki takiemu zasileniu w wodę.

Bagna i rozlewiska rzeki, to jakby enklawa przyrodnicza. Występuje tutaj bujna roślinność łęgowa w postaci wysokich oczeretów, szuwarów, turzycowisk, lasów lęgowych. Panują też optymalne warunki dla ptaków, których gnieździ się ich, aż ponad 50 gatunków, w tym np.: żuraw, dzięcioł czarny, brodziec samotny, dziwonia. Z płazów występuje traszka zwyczajna i grzebieniasta oraz ropucha szara, a z roślin  jeszcze – kruszyna pospolita. Tuż obok rosną świerki. Na bagnach jest położony Staw Bielny, który jest jakby częścią tych bagien. Jest to zapadlisko, ponieważ w pobliżu tego obszaru istnieją szkody górnicze.  Staw ten ma 7 metrów głębokości a rozpiętość aż do 10 metrów. Nikomu nie polecam w kąpieli w tym stawie, bowiem ze względu na osuwisko jest to po prostu niebezpieczne. Na tych bagnach i rozlewiskach spotykamy roślinność typową dla tych okolic, czyli: tatarak, pałkę wodną, kmieć błotną, kaczeńce i inne rośliny bagienne.

W dolinie Białej Przemszy rośnie też bluszcz, który szczególnie upodobał sobie to miejsce ze względu na dużą wilgotność, która tutaj panuje, mimo że wokół są warunki pustynne. W zależności od pory roku możemy tutaj spotkać: kaczki krzyżówki, kurki nakrapiane, łabędzie, czaple, bociany i inne ptactwo wodne. Cała dolina rzeki Białej Przemszy,  ze szczególnym uwzględnieniem mokradeł i bagien,  wydaje się tworzyć ze wszech miar wartościowy i przede wszystkim mało poznany obszar i dlatego jest on wart odwiedzin, podczas pobytu na Pustyni Błędowskiej. Na pewno jedno jest pewne, bagna i rozlewiska torfowe tworząc unikalny mikroklimat, mają również znaczący wpływ na jakość wody w rzece – oczyszczają ją. Na koniec napiszę jeszcze, że przypominają one trochę dolinę Rzeki Rospudy – tu również występuje unikalna na skalę europejską przyroda, którą trzeba chronić.

Pustynia Błędowska to unikatowy i naprawdę piękny obszar. Dlatego możemy być dumni, że jest on położony na terenie naszego pięknego kraju. Dla odwiedzających pustynia stanowi ciekawe miejsce warte poznania i podziwiania. Powiem więcej, za każdym razem może zaskoczyć czymś nowym, tak jak nieustannie i mnie zaskakuje. To niewątpliwie miejsce, gdzie każdy turysta niezależnie od wieku i nawet bardzo wybredny, o każdej porze roku znajdzie coś ciekawego dla siebie – Dominik
Zobacz również:
- Pustynia Błędowska – film Dominik

Pustynia Błędowska to naprawdę unikatowy obszar w skali przyrody Polski i całej Europy. Jest położona  na wschodnim końcu Wyżyny Śląskiej, a jej płaski charakter, ogromna rozległość łach piaskowych, a także położone w pobliżu  wapienne pagórki jurajskie, tworzą osobliwy kontrast krajobrazowy.

Na Pustyni Błędowskiej występuje ok. 350 gatunków roślin w tym wiele o charakterze pustynnym i typowym dla nadmorskich wydm. Warunki bytowania są tu trudne, stąd liczba gatunków roślin naczyniowych wynosi tylko około 100. Z unikatowych i chronionych gatunków warto wymienić chociażby: dziewięćsił bezłodygowy, kruszczyk szerokolistny i rdzawoczerwony, pomocnik baldaszkowy, górską kokoryczkę okółkową, omiega górskiego oraz psammofity tj. kostrzewy, szczotlichę siwą. A niegdyś jeszcze wyspowe stanowisko warzuchy polskiej (w źródłach Białej Przemszy) – rośliny endemicznej, nie występującej w żadnym innym miejscu Polski, która prawdopodobnie wyginęła z powodu zbyt niskiego stanu wody.

Na piaskach rosną głównie trawy: szczotlicha siwa, wydmuchrzyca piaskowa, dzika pszenica. Najbujniejsza roślinność występuje wzdłuż rzeki Białej Przemszy a jej dolina, to juz prawdziwa oaza. Pustynia zarastana jest w głównej mierze przez wprowadzoną przez człowieka wierzbę kaspijską. W miarę jak postępuje proces zarastania, pojawiają się charakterystyczne dla piasków mchy – drobny płonnik włosisty i skalniczek.
W roku 1996 latem, podczas rodzinnego spaceru po Pustyni Błędowskiej, byliśmy świadkiem mirażu. Na południu, czyli tam gdzie aktualnie świeciło słońce, znad horyzontu ukazała się wieża placu, który wyglądał jak meczet. Złudzenie trwało, dopóki nie weszliśmy na wyżej położony obszar wydm piaszczystych. Przygotowałem szkic na temat tych wzniesień.

K L U C Z E

Czubatka (382 m n.p.m.)
Jeden najważniejszych punktów widokowych gminy Klucze. Ze wzgórza roztacza się piękny widok na rozległą panoramę Pustyni Błędowskiej. Niestety duży obszar jest już zarośnięty, a w odali widać kominy huty Katowice. Kiedyś trenowali tutaj paralotniarze. Znajdowały się też tutaj ruiny punktu dowodzenia wojsk niemieckich z czasów II wojny światowej. Poza tym, „góruje” tu wieża obserwacyjna Nadleśnictwa Olkusz. W miejscu tym krzyżują się również szlaki: rowerowy zielony (łączący Olkusz z Kluczami), pieszy żółty pustynny (z Błędowa w kierunku Jaroszowca), konny oraz trasa ścieżki dydaktycznej „Wokół Rudnicy” .

C H E C H Ł O

Dąbrówka (355 m n.p.m.)
Drugi punkt widokowy, z którego można podziwiać panoramę Pustyni Błędowskiej. Widok znacznie ciekawszy niż z Czubatki, ponieważ można zobaczyć większe połacie odkrytego piasku. Teren od strony Chechła jest dzierżawiony przez MON do ćwiczeń wojskowych. W tym miejscu także kiedyś (nie tak dawno), istniał bunkier powojenny. Niestety osuwiska piasków, padające deszcze, przejeżdżające Quady i samochody, spowodowały, że jedna ze ścian uległa osunięciu i w efekcie tego podjęto decyzję o rozbiórce tego obiektu, ze względów bezpieczeństwa osób odwiedzających to miejsce – Dominik
CDN
Zobacz również:
- Pustynia Błędowska – film Dominik