Dawnych wspomnień czar, czyli moje pierwsze sześć kółek cz. 1

Tips_Senior

Jakoś tak bez powodów zapragnąłem powspominać dawne czasy. Może to jesienna melancholia, może kompleks twórczego niespełnienia, może coś innego. Dość, że postanowiłem. Z szerokiego spectrum wspomnień wybrałem na chybił-trafił teczkę z napisem „Motoryzacja”, ale tu pojawił się problem. Odkąd sięgam pamięcią zawsze ciągnęło mnie do włóczęgi po świecie, a szczególnie do podróży samochodowych. Było mi obojętne, jaki to pojazd, byle miał koła, albo szerzej – byle się poruszał. Z tej tęsknoty zdarzyło mi się nawet rok pracować na stanowisku motorniczego tramwajowego. Dzięki temu moje doświadczenia motoryzacyjne raczej odbiegają od „średniej krajowej”. Gdybym teraz zaczął snuć wspomnienia o wszystkich moich „kółkach”, to opowieść ciągnęłaby się niczym „ekspoze” Fidela Castro, dlatego postanowiłem ograniczyć twórczą wenę i skupić się na samochodach raczej nieużywanych przez ogół E-codzienników.

Škoda 706
Historycznie patrząc to pierwsze sześć kółek to był 3,5-tonowy Hanomag kolegi Krzysia (niestety, nie tego od Kubusia Puchatka, a szkoda ). Jeździłem nim krótko, nie miałem jeszcze prawa jazdy kategorii „C”, więc można go pominąć.

W 1986 zdałem (bez jakiegokolwiek błędu na teście!) egzamin na „zawodowe” prawo jazdy i zostałem nadwornym kierowcą firmy STER-GAZ. Używałem wtedy Mercedesa, popularnie zwanego „Puchatkiem” (czyli modelu 307) z olbrzymią, zbudowaną już w Polsce skrzynią ładunkową i zaopatrzonego w tylna windę hydrauliczną. W owych czasach był to luksus nie lada! Samochód wspominam miło, ale bezbarwnie. Był w ogólnie dobrym stanie technicznym, szef nie skąpił grosza na wyposażenie, więc praca była na ogół przyjemna. Jeździłem „dookoła komina” a czasem w trasę. Śląsk, Kielce, Opatów, Szczecin – takie trasy się powtarzały. Uczyłem się dopiero wtedy, co to znaczy ciężarówka. Najsłabszym elementem auta były beznadziejne hamulce. Był on po prostu po przebudowie za ciężki. Doświadczenie to bardzo się przydało w przyszłości, bowiem okazało się, że taka właściwość charakteryzuje większość samochodów ciężarowych.

Kolejne sześć kółek to była Skoda 706 w firmie „Wykopy ziemne i brukarstwo” pana Andrzeja Szrona. To była dopiero prawdziwa szkoła życia.

Pracowaliśmy przy budowie osiedla „Zielone Wzgórze” w Murowanej Goślinie opodal Poznania. Takie luksusy, jak części zamienne i płyny chłodnicze nie były raczej znane. Jeden samochód, najczęściej Tatra, był dyżurny i pracował całą noc na niskich obrotach. W mglisty i mroźny poranek zaczynało się misterium rozruchu bazy transportu. Najpierw tankowanie, na cały dzień roboty trzeba było nalać do baku około 40 litrów ropy, oczywiście ręcznie. Później dyżurna Tatra po kolei podjeżdżała do innych ciężarówek tyłem-do-tyłu, bowiem nikt się nie bawił w szarpanie się z linkami holowniczymi. Należało przygotować bieg, z reguły czwarty i czekać na pomoc kolegów. Zapierając się tyłami skrzyń ładunkowych ruszająca do tyłu Tatra gwałtownie szarpała moją Skodą do przodu i pchała ją kilka metrów. To wystarczyło, aby silnik zapalił. Dalej już radź sobie człowieku sam. A było co robić! W Skodzie niemal wszystko działało na sprężone powietrze, które w nocy zawsze uciekało. Dlatego po zapaleniu należało przede wszystkim wyszarpnąć bieg bez używania sprzęgła a potem zatrzymać samochód bez używania hamulców. Najlepsza była do tego jakaś kupa żwiru lub żużla. Powiecie „A gdzie hamulec postojowy?” Był, ale kabestanowy. Nawet działał, ale jego pełne zaciągnięcie trwało, przy wprawie, około 15 sekund. W tym czasie już dawno samochód staranowałby jakiś płot lub inny pojazd. Po szczęśliwym zaryciu np. w pryzmę żwiru i zatrzymaniu pojazdu należało jeszcze nalać wody do chodnicy. Drobiazg, jakieś 23 litry, cztery i pół dużej konewki. Potem tylko oskrobać szyby, dolać oleju i płynu hamulcowego (gdy brakowało lało się do układu piwo, autentycznie!), poczekać jeszcze około 10 minut na napompowanie powietrza i już (!) można było wyjeżdżać na budowę.

Praca na budowie była bardzo ciekawa, choć monotonna. Pustym samochodem podjeżdżałem pod koparkę, która ładowała bezlitośnie, ile mogła ziemi. Na dziesięciotonową maszynę napychano w zależności od wilgotności, około12 do 16 ton ziemi. Klakson, jedynka terenowa, pełne obroty silnika i czekam na popchnięcie łyżką koparki. Bez tego kopa nie byłbym w stanie ruszyć. Potem już wystarczyło wytrwać w tym hałasie do najbliższego asfaltu, jakieś kilka minut. Jakiekolwiek dotknięcie hamulca czy sprzęgła na piasku zatrzymałoby mnie bez możliwości ponownego ruszenia samodzielnie. Hałas w kabinie był solidny, niczym na pokładzie lotniskowca, bowiem jedynym elementem tłumiącym hałas i drgania była stara kołdra położona na maskę.

Kolejne uderzenie adrenaliny zdarzało się przy cofaniu się do wysypu. Świeżo usypana skarpa raczej nie lubiła dużych obciążeń punktowych. Raz po raz się rozsypywała i któryś samochód zamiast wysypać urobek lądował kila metrów niżej ruchem ślizgowym na zablokowanych kołach. Jeżeli lądował na kołach, to wszystko w porządku. Spychacz marki „Staliniec”, dla którego nie ma rzeczy niemożliwych, wypychał delikwenta na górę, ten kupował operatorowi spychacza piwo i wszystko wracało do normy. Jeżeli taki delikwent wylądował na boku, to trzeba było trochę popracować linami i łańcuchami, by ponownie postawić maszynę na koła. Tu już nie wystarczało jedno piwo, raczej potrzebna była jego skrzynka.
CDN

Dodaj do:

Tag: Tips_Senior