Poznań ma swoją ulicę św. Marcina i rogale jego imienia, a Bielsko-Biała 11 Listopada, która jest naszą “główną handlową”.

- “Dzisiejszy kształt ta stara ulica otrzymała dopiero pod koniec XVIII w. Była fragmentem traktu środkowogalicyjskiego, który połączył Białą na granicy Śląska Cieszyńskiego przez Kraków i Przemyśl ze Lwowem. Jego budowę rozpoczęto w celu lepszego powiązania nowo zdobytej prowincji, Galicji, z resztą Austrii. Już od 1773 r. na trasie z Bielska do Krakowa funkcjonowała poczta konna, a od 1775 r. jeździły dyliżanse.” – wikipedia.

To chyba od lat najbardziej reprezentacyjny, zamknięty dla ruchu kołowego, spacerowy deptak po Centrum Bielska-Białej. Coraz piękniejszy, ale i coraz bardziej opustoszały. Sfera i Gemini, olbrzymie centra handlowo-rozrywkowe, skutecznie odciągają rzesze kupujących lub chcących po prostu połazić “po mieście”, spotkać się lub iść do kina tfu! Multikina.

Ta 900 metrowa ulica, z mostem będącym dawniejszą granicą między Bielskiem a Białą, ma swoje święto latem… A dziś? Kawałek fajnej literatury, na reprincie B-B, zapraszam – ew

Henryk Sienkiewicz wjechał do Bielska dyliżansem. A właściwie do Białej. Od strony Krakowa. Siedzący na przedzie pocztylion obwieścił jego wjazd, wygrywając na pocztowej trąbce wiedeńskiego walca. Sztucer, choć zapakowany w futerał, trzymał koło siebie, na wszelki wypadek, choć nie bardzo wierzył w te historie o zbójnikach z gór, którzy mieli w tych okolicach łupić podróżnych.
Dyliżans pocztowy jeździł tędy regularnie, przewożąc listy, paczki oraz dwunastu pasażerów na trasie Lwów – Wiedeń. Podróż trwała trzy i pół doby z Wiednia do Lwowa, cztery i pół ze Lwowa do Wiednia, z postojem m.in. w Bielsku.
Jechali ludną ulicą Główną (Hauptstrasse). Mieszczanie rozstępowali się na głos pocztowej trąbki.
- To jeszcze Małopolska? – zdziwił się Sienkiewicz, patrząc na las fabrycznych kominów i na pyszne, bogato zdobione kamieniczki z niemieckimi szyldami.
- Rubieże – wyjaśnił spiesznie któryś z podróżnych – za mostem już Śląsk.
Sienkiewicz zastukał na woźnicę, kiedy zaprzężony w czwórkę koni dyliżans pospieszny do Wiednia zwolnił na zagęszczającym się coraz bardziej tłumie przed mostem na rzece Białej. Tu był umówiony. Tu, w „Cafe Central” na granicy Małopolski i Śląska, na dawnej granicy Rzeczypospolitej, miał czekać na niego człowiek, z którym udać się miał na kwaterę w jednej z okolicznych wiosek górskich, których nazw jeszcze nie pamiętał.
Pocztylion pomógł mu wyładować bagaże. Elegancki pan ze starannie przystrzyżoną bródką rozglądał się ciekawie po tym dziwnym niemiecko – austriacko – żydowskim mieście.
- Tam jest Śląsk – pocztylion wskazał ulicę za pięknie wykonanym mostem z wielkimi, metalowymi półobręczami po bokach.
- A tam Galicja – skinął głowę w stronę, z której przyjechali. Ulica po jednej stronie mostu i po drugiej nie różniła się niczym szczególnym.
Nad rzeką, przy moście, po stronie galicyjskiej znajdowała się kawiarnia o nazwie „Cafe Central”, jak w Wiedniu, i do wiedeńskiej „Cafe Central” troszeczkę podobna (…)
Niewiele lat później w tej samej bialskiej kawiarni kawę eispänner z migdałowym torcikiem spożywał Tomasz Mann, który przyjeżdżał tu w odwiedziny do przyjaciela. A jeszcze później wybitny geograf, dr Mieczysław Orłowicz, któremu kawiarnia tak przypadła do gustu, że polecał ją w swoim „Przewodniku po Galicyji” i wreszcie Witkacy, który przychodził tu z bielską powieściopisarką, żoną starosty bielskiego, madame Kazimierą Alberti. (…)

tyt. oryg. „Nie pytać o espresso” Artur Pałyga – poeta, prozaik, dziennikarz, dramaturg, performer, twórczy duch, autor sztuki teatralnej o B-B „Testament Teodora Sixta”, bielszczanin…