Ktoś anonimowo napisał, że żal po starcie jest związany z sytuacją, w której coś tracimy i jest to proces nieodwracalny. I, że każdy z nas od narodzin, aż do śmierci przeżywa różne straty. Tracimy dzieciństwo, młodość, bliskich, przyjaciół, złudzenia, zaufanie lub po prostu przedmioty, dobra materialne, pracę, samochód, mieszkanie. Niektóre ze strat są małe i powszechne i większość z nas potrafi sobie z nimi poradzić. Ale są też wielkie, bolesne i tragiczne powodujące pogorszenie jakości życia. Tego typu straty wywołują w nas silne emocje, pozostaje coś w rodzaju naturalnej żałoby. Żal po stracie wiąże się z doznaniem krzywdy. Jest procesem pozbawiającym ludzi energii i radości życia.

W sytuacji śmierci bliskiej osoby, żal z upływem czasu sięga mocniej i głębiej, i obezwładnia człowieka. Im dłużej trwa, tym mniej widzimy powiązań z przeżytym kiedyś żalem. W sytuacji, kiedy dwoje ludzi żyje z sobą, mieszka, złości się i kocha, powstaje niewidzialna sieć połączeń niczym pajęczyna, która ich zespoliła. Za takim zespoleniem idzie niezwykle duża energia. Kiedy śmierć przecina nagle te powiązania, pozostawia w osobie osamotnionej wielką siłę, która nie ma ujścia. Siłę, która pozostała po niedokończonym związku.

Żal po stracie nie dotyczy jak już pisałam powyżej, jedynie śmierci. Żal po stracie mogą i przeżywają również osoby po rozwodzie, zmianie miejsca zamieszkania, zmianie pracy, zdradzie, w chorobach, kalectwie lub alkoholizmie swoim lub bliskich. Wielu ludzi próbuje poradzić sobie z przeżywanym żalem, brakuje im jednak wsparcia i dobrych wzorów postępowania. Nie jesteśmy bowiem przygotowani do przeżywania żałoby. Najczęściej słyszymy: weź się w garść, zajmij się czymś, czas goi rany, Bóg tak chciał, wszystko przemija, przyzwyczaisz się. Mogą pojawić się dziwne, niewytłumaczalne reakcje: nadużywanie leków, alkoholu, nadmierna pracowitość lub właśnie odrętwienie, apatia.

U osób przeżywających ból po stracie, można wyróżnić kolejne fazy oddziaływania żałoby:
* szok i izolacja – od tej bolesnej informacji – to nie jest prawda!
* gniew, bunt, agresja – jak to możliwe, dlaczego akurat mnie to spotkało, kto zawinił?
* targowanie się z rzeczywistością – to wszystko mi się śni, to nie może być prawda!
* depresja – trwanie w pustce i bezsensie życia… aż do momentu:
* akceptacja – zaakceptowanie faktu, że nigdy więcej nie będzie już tak jak było, a my musimy żyć dalej w tej nowej rzeczywistości.

Każdą obecność czujemy częścią siebie, by nie rzec całym sobą. Bo z czasem to jakby już część nas. Przejmując część obecności, przesiąkając nią, po jej odejściu, jej utracie, tracimy jakby rękę, nogę, serce, głowę… odczuwamy ból fantomowy. Celowo nie piszę „osoby”, by dać przykład na to, że można stracić złudzenia, zaufanie, dobra materialne, zdrowie lub wolność (nałogi) – nie tylko bliskich.

„List w butelce” i podobne jak w nim życie tylko przeszłością, duszenie się nią, zamykanie w niej jak w słoju bez dostępu świeżego tlenu, idealizowanie, zapominanie złych momentów a pielęgnowanie tylko tych dobrych, które mijaną rzeczywistość stawiają w niekorzystnym świetle, jest zwyczajnie niezdrowe. Nie ma tak jak było, bo być nie może, dwa razy rzeka nie jest tą samą rzeką. Świat nie tramwaj, a życie nie poczeka tylko jedzie dalej, nawet bez nas, czyli? Trzeba zapomnieć nie zapominając o tym co było i wskoczyć choćby spóźnionym, w biegu, by nie przegapić ostatniego kursu – ew