Uciekł z domu i dostał się na frydecki zamek jako hajduk. Upatrzyła go sobie młodziutka grefini frydecka. Francuzica chyba z piekła rodem, łakoma miłostek i na zamku, jako hajduk, czyli coś w rodzaju pazia średniowiecznego, jął „prząść złe nici” z grefinią. A raczej ona przędła z nim złe nici. Skończyło się na tym, że stary hrabia zastał ich na owym przędzeniu, kazał go związać, wywieźć w głąb lasu, przywiązać do drzewa i wysmagać. Nieprzytomnego zostawiono na pożarcie niedźwiedziom czy wilkom. Wyratowała go czarownica Luca – tu znowu wkracza legenda – która kurowała, mazała maściami, okadzała ziołami, goiła jego rany, odczyniała, czarowała, aż w końcu Ondraszek wyzdrowiał.

widok z Góry Baraniej 1220 m n.p.m

Na zamek nie miał po co wracać, do ojca nie miał po co wracać. I jako infamis przystał do bandy przemytników, szwarcujących tytoń ze słowackiej strony na śląską. I z owej przemytniczej hołoty stworzył bardzo porządną familię zbójecką. Ogłosił się jej „hajtmanem” i jął ruszać na wyprawy w doliny.

Legenda głosi, że czarownica Luca  za to, że duszę zapisał diabłu ofiarowała mu zaczarowany obuszek, czyli ciupagę oraz dała mu taką moc, że w razie ciężkiej obieży, gdy będzie napastowany przez partaszy, czyli  ówczesną służbę bezpieczeństwa, wystarczy mu przewrócić kubek do góry dnem i postawić na stole, a w tym mgnieniu wszyscy jego wrogowie zasypiają. I nawet nie wrogowie. Obuszek zaś chronił go przed śmiercią z ręki wroga. Jak długo trzymał go w dłoni, mógł łapać kule wystrzelone doń z pistolca czy giwera i ciskać w przeciwnika. Zamierzał się ktoś nań swoim obuszkiem, kłonicą czy siekierą, obuszek, kłonica czy siekiera łupnęła w czerep przeciwnika. Zabić zaś mógł jedynie ten, któremu by użyczył obuszka z dobrej woli.

I tak też się stało. Rudy Juroszek, podobny do Judasza, zabił Ondraszka jego własnym obuszkiem otrzymanym z rąk Ondraszka z dobrej woli. A działo się to w karczmie w Śniadowie w roku 1715, gdy Ondraszek ze swoją zbójecką familią wracał z wyprawy i po drodze zatrzymał się w owej karczmie kiermaszowej zabawy wiejskiej. I tu się kończy jego hyrny żywot.

Poćwiartowane zwłoki Ondraszka zwierzchność kazała zawiesić na przydrożnej lipie przed Frydkiem, a gdy z tej lipy kiedyś po wielu latach zrobił pszczelarz ul, na wiosnę ul wypuścił pędy, zakwitnął lipowem kwieciem. Był to znak, że na lipie wisiał niewinny człowiek.

Juroszek otrzymał owych sto talarów, lecz zasmakowawszy w rzemiośle zbójnickim, zaczął teraz chodzić nie na zbóje, lecz na rozboje i schwytany zawisł na szubienicy w Cieszynie, w roku 1716.

Całe Beskidy Śląskie były zbójnickim państwem Ondraszka. Zwędrował je wszerz i wzdłuż, zakopał owe skarby na górze Ochodzita w Koniakowie, brał ślub zbójnicki na Kubalonce, Szyndzielnej i Baraniej, zapuszczał się w doliny, pukał po nocach do dworów i domagał się „po dobrej woli” tyle a tyle talarów lub dukatów. Dziedziczni panowie bardzo się nie ciągali. Wypłacali mu na stół żądaną sumę, a on grzecznie podziękował i potem część dzielił między kamratów, część sobie zostawiał, a większą część rozdawał wiejskiej biedocie.  Za to mu też wszyscy chłopi dobrorzeczyli, a panowie złorzeczyli. Wspaniałym jego wyczynem była wyprawa na zamek lanckoroński pod Kalwarią Zebrzydowską. Wylazł na mury zamku ze swymi kamratami po ściętych jodłach przystawionych do murów, służbę i strażników związał w kordegardzie i nabrał skarbów na wóz i pojechał. Po drodze  rozdawał je znowu chłopskiej biedocie. Mój pradziadek w Piotrowicach także otrzymał od niego garść dukatów. W każdej zaś wsi wianował dziewczyny mające w tym roku wyjść za mąż, wymawiał sobie jednak, że pierwszy syn, który jej się urodzi, musi nazywać się Ondraszek. I stąd cały ten jego szlak powrotu z Lanckorony przez Czechowic e, Pruchną, Zebrzydowice, Raj koło Frysztatu, Cierlicko aż na Łysą Górę, cały ten szlak był znany daleko i szeroko, gdyż, było w nim pełno Ondraszków. Innymi słowy fundował sobie w ten sposób żywe pomniki… CDN
Gustaw Morcinek 1928
fot. ewolny Beskidy

Zobacz również:
- O beskidzkim zbójniku Ondraszku cz. 1
- O beskidzkim zbójniku Ondraszku cz. 3