Krajobraz jest jednym z trudniejszych, ale także i najwdzięczniejszych tematów fotograficznych. Niestety ze względu na kaprysy pogody wymaga cierpliwości i wytrwałości. Poza tym ta pozornie ogólnie dostępna i bardzo łatwa dziedzina, kryje w sobie sporo tajemnic. Ale wiedząc, że jedną z najprostszych metod ich zgłębiania jest korzystanie z doświadczeń… profesjonalistów, przytaczam kilka ciekawych myśli z książki Fotografia krajobrazu Tim’a Fitzharris’a, zilustrowanych podręcznikowymi wręcz kadrami wspaniałego fotografa i naszego kolegi, Pana Wiesława.

Po urokliwych wschodach i zachodach słońca, dziś fotografowanie lustrzanych odbić na powierzchni m.in. rzek, jezior i stawów. Bo właśnie lustrzane odbicia są jednym z ulubionych fotograficznie motywów. Wzrok przyciągają powtórzenia domów, mostów, drzew i postaci zanurzonych w powierzchni, pełnej przecież swoich własnych naturalnych elementów.

By taki efekt osiągnąć wystarczy:

- rekonesans: trzeba poszukać interesującego terenu, który będzie świetnie wyglądać w przednim lub bocznym oświetleniu wschodu i zachodu słońca (bo o tej właśnie porze są największe szanse na brak wiatru wzruszającego taflę). Trzeba też wyszukać równie ciekawą powierzchnię, której odbicie będziemy fotografować. Możliwość taką dają nam  nie tylko jeziora, stawy i rzeki, ale i duże kałuże, bagna a nawet mokry piasek. Trzeba przy tym pamiętać, że leżące w wodzie duże kamienie lub pnie nie tylko uspokajają jej powierzchnię zwiększając ostrość odbicia, ale i są wspaniałym elementem, który można wykorzystać przy tworzeniu kompozycji. Te z pierwszego planu mogą stanowić odnośnik skali wprowadzający do zdjęć głębię, oraz podkreślać grę trwałych treści z ich ulotnym, bo lustrzanym obrazem

- kryształowe krajobrazy: najbardziej przejrzyste odbicia powstają, gdy tafli nie burzy nawet najsłabszy podmuch wiatru. Dlatego największe szanse na sukces zyskuje się niestety przed wschodem słońca. Poza tym w celu uzyskania krystalicznie czystych odbić, należy jak najbardziej obniżyć pozycję swego aparatu (np. fotografować klęcząc w wodzie) dzięki czemu powierzchnia jest  bardziej czysta, bo piasek i kamienie wyścielające dno zbiornika nie konkurują z przedmiotami z odbicia

- niezbędne wyposażenie: bowiem po najlepszy kąt widzenia czasami trzeba wejść do wody i błota. Stąd i odpowiedni ubiór (wodoszczelne wodery), ale i sprzęt (rozkładane nogi statywu zamykane zatrzaskami a nie pierścieniem na gwint, gdzie piasek i błoto może je zablokować). Kiedy osiągnięcie odpowiedniego miejsca jest fizycznie niemożliwe, pozostaje precyzyjnie kadrować obiektywami o zmiennej ogniskowej (20-100 mm dla małego obrazka). Statyw z zamontowanym aparatem w tak trudnym terenie wykorzystuje się również do oceny głębokości wody i jako laskę

Dodatkowo…

- filtry wyrównujące kontrast: bowiem oko nie patrzy jednocześnie na krajobraz i jego odbicie. Podczas przenoszenia wzroku z góry na dół, nasze źrenice zmieniają swą średnicę, dostosowując się do zmian jasności obrazu. W rezultacie odbicie od powierzchni wody wydaje się jaśniejsze niż to zarejestrowane przez aparat. Można temu zapobiec stosując szare filtry połówkowe zwiększające ekspozycję o jedną przesłonę w stosunku do reszty krajobrazu. Tim na swój obiektyw  montuje również filtr polaryzacyjny zwiększający kontrast nieba i nasycenie kolorów. Pamiętać jednak należy, że odbicia nie powinny na zdjęciach wyglądać jaśniej i bardziej kolorowo niż w rzeczywistości

I jeszcze…

- fotografując tak wczesnym świtem, bywa, że główny motyw zdjęcia jest już pięknie oświetlony, ale pierwszy plan znajduje się jeszcze w głębokim cieniu. Stosuje się wtedy filtr połówkowy (o gęstości jednej lub dwóch przesłon), którym należy zasłonić górną część kadru. Szarymi filtrami połówkowymi można „wyciskać” trochę koloru z zacienionych części kadru, zwiększając relatywną jasność ciemniejszych elementów zdjęcia
fot. Wiesław Czapski Bug
www.owyszkowie.blox.pl

Zobacz również:
- Fotografia krajobrazu – wschód i zachód słońca

Od syna dostałam książkę Tim’a Fitzharris’a o wszystko mówiącym tytule „Fotografia krajobrazu”. I otóż przeglądając kolejne rozdziały, napotykam w niej nie tylko na cenne wskazówki jak zrobić dobre zdjęcie, ale i masę, ale to masę doskonałych, przykładowych zdjęć autora – wyśmienitego skądinąd fotografa. Ale oto natychmiast na myśl przychodzą równie wspaniałe zdjęcia naszego kolegi i nauczyciela, Wiesława Czapskiego. Dlatego pomyślałam sobie, że jest to wyśmienita okazja, aby zacytować w kolejnych odsłonach parę zdań z tej książki, ale zobrazować je… zdjęciami Pana Wiesława.

Dziś wschód i zachód słońca, czyli pokaż świat o magicznej godzinie.

Bowiem wschód i zachód słońca tworzą najbardziej teatralne widoki spotykane w naturze.  Aby pokazać te chwile jak najlepiej, trzeba pracować bardzo szybko i być przygotowanym do komponowania tak mocnych kadrów.  Oto kilka sugestii dotyczących motywów, których nie można przegapić:

zachód słońca nad Adriatykiem

- krajobraz w punktowym oświetleniu:  znajdź charakterystyczny element krajobrazu. leżący pod zachmurzonym niebem, który o odpowiedniej porze zostanie oświetlony z boku lub od przodu
- rozległe, kolorowe niebo:  ten sposób wymaga nieba pełnego chmur o wyraźnych konturach i płaskiego, czystego horyzontu, w którym w odpowiedniej chwili wzejdzie lub zajdzie słońce
- promienie światła i poświata: kadruj ciasno, akcentując poświatę wokół obiektu – liście, małe chmury, mgła, ptaki – jeśli słońce jest widoczne w kadrze, odbicia jego promieni od soczewek obiektywu utworzą teatralne efekty – zadymienia, jasne gwiazdki
- wystrzałowe sylwetki: obiekty powinny wystawać wysoko ponad linię horyzontu – drzewa, pnie falochronów, formacje skalne, samotne góry, naturalne łuki, kaktusy, ptaki. Słońce powinno być przed nisko osadzonym aparatem lub lekko z boku
- złota poświata: powstaje najczęściej w górach, gdy niebo jest czyste, a słońce wschodzi lub zachodzi dokładnie za aparatem skierowanym w stronę góry, znajdującej się nieco wyżej

Wspaniałe widoki podczas wschodu i zachodu słońca mają jednak wadę – trwają niezmiernie krótko, dlatego koniecznym jest solidnie  przygotować się na fotograficzny sukces:

świt ze Świnotopi nad Liwcem

świt w Wyszkowie

- wcześniej znaleźć najkrótszą drogę do miejsca fotografowania
- na miejscu dokładnie wypróbować najlepsze pozycje dla ustawienia swego statywu i aparatu
- sprawdzić dokładną godzinę wschodu i zachodu słońca
- wyciągnąć wnioski z prognozy pogody
- zrobić krótki test sprzętu
- wyczyścić obiektyw i filtry
- wziąć świeże baterie
- na miejscu być gotowym już na 30 minut przed momentem, kiedy słońce przetnie linię horyzontu
- i już
fot. Wiesław Czapski
www.owyszkowie.blox.pl